Stopa referencyjna – określanie wartości oprocentowania kredytów

Bank udzielając kredytu zarabia na odsetkach od pożyczonej kwoty. Ich maksymalna wysokość często jest regulowana przez Państwo i nie może być wyższa niż pewna, umowa kwota. Ten schemat dotyczy jednak tylko pożyczek gotówkowych, udzielanych klientom indywidualnym. Klient poznaje wartość oprocentowania jako jedną liczbę, która w skrajnych przypadkach może wynosić zero procent.

Inaczej jest w wypadku kredytów hipotecznych i zobowiązań udzielanych podmiotom, prowadzącym własny biznes, czyli firmom. Tutaj oprocentowanie kredytu jest podawane jako suma marzy banku i stawki referencyjnej. Ta pierwsza wartość to po prostu zarobek banku. Jest to pewna stała, zapisywana w umowie kredytowej, uzależniona od rodzaju pożyczki, wiarygodności klienta, przedstawionych zabezpieczeń. W wypadku zwykłego kredytu mieszkaniowego, gdzie znany jest cel i sposób wykorzystania środków, a pewność banku zapewnia wpis w IV dziale księgi wieczystej nieruchomości, marżą może być nawet niższa, niż 1%. W wypadku pożyczki hipotecznej, przy podobnym zabezpieczeniu, ale dowolnym celu przeznaczenia środków, marża będzie wynosić nawet 6%.

Jednak na zmienność oprocentowania wpływa bezpośrednio stawka referencyjna. Jest to pewna bazowa, w oparciu o którą bank szacuje koszt pożyczanego pieniądza. W wypadku złotówek, najczęściej jest to Wibor1M, Wibor3M, lub Wibor6M. Skróty te oznaczają po prostu depozyty, jakie jeden bank składa w innym na odpowiednie okresy- 1 miesiąca, 3 lub 6 miesięcy. W ten sposób powstaje całkowite oprocentowanie kredytu- jaki suma marzy banku, czyli jego czystego zarobku, oraz kosztu pozyskania pieniądza.

Oprócz przytoczonych parametrów Wibor, na rynku jako stawki bazowe, wykorzystywane są również inne wartości. Zobowiązanie pieniężne może być objęte oprocentowaniem ustalanym w oparciu o stopę bazową NBP, stopę lombardową, stopę redyskonta weksli. Mechanizm ich zastosowania jest niezwykle prosty. Tego rodzaju sposób wyliczania kosztu zobowiązania używany jest zawsze wtedy, gdy strony chcą uzależnić cenę pieniądze od sytuacji rynkowej. Innymi słowy, zmienna stopa procentowa sprawia, że w sytuacjach wyższej inflacji kredyt jest oprocentowany wyżej. Analogicznie, przy przy niskich stopach procentowych, koszt pożyczki jest odpowiednio niższy.

Alternatywą dla powyższego rozwiązania jest ustalenie stałego oprocentowania zobowiązania pieniężnego. Ma ono jedyną zaletę, wobec zmiennej stopy procentowej. Stałe oprocentowanie nie będzie się zmieniało, niezależnie do sytuacji na rynku, dzięki czemu pożyczkobiorca od początku zna całkowity koszt pożyczanych pieniędzy.