Specjalny zasiłek opiekuńczy

Specjalny zasiłek opiekuńczy, który funkcjonuje od 1 stycznia 2013 r. stanowi świadczenie socjalne, w wysokości zależnej od dochodu, przysługujący osobom, na których w myśl zapisów Kodeksu rodzinnego i Kodeksu opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny. Zasiłek ten przysługuje również małżonkom, w sytuacji gdy w wyniku potrzeby sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie podejmują pracy zarobkowej lub zmuszeni są z niej zrezygnować.Ponadto warto przy tym pamiętać, że od 1 stycznia 2015 r. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, mogą ubiegać się również rolnicy, ich małżonkowie i domownicy.

Istotny do podkreślenia jest fakt, że osoba, nad którą sprawowana jest opieka, musi posiadać orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym (wydawane są orzeczenia w stopniu lekkim, umiarkowanym oraz znacznym), albo orzeczenie o niepełnosprawności, które wskazuje na konieczną i stałą opiekę ze strony innej osoby. Konieczność stałej opieki musi wynikać wprost, z ograniczonej możliwości do samodzielnej egzystencji oraz konieczności udziału rodzica lub opiekuna dziecka, podczas leczenia, rehabilitacji czy nauki.

 

Wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego

Wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego wynosi 520,00 zł miesięcznie. Przyznawany jest on jednak wyłącznie w przypadku, gdy łączny dochód w gospodarstwie domowym, w którym sprawowana jest opieka nad osobą niepełnosprawną, osiąga poziom nie wyższy niż 764,00 zł netto miesięcznie, w przeliczeniu na jedną osobę. Warto jednak przy tym zaznaczyć, że w sytuacji przekroczenia wspomnianego progu,specjalny zasiłek opiekuńczy, zostanie przyznany, jeśli uprawiony do niego opiekun, pobierał go w poprzednim okresie zasiłkowym (czyli okresie przypadającym na czas pomiędzy listopadem, a październikiem roku następnego).

Jeśli specjalny zasiłek opiekuńczy, przysługuje za niepełne miesiące kalendarzowe, wówczas, wypłaca się go w wysokości 1/30 za każdy dzień, a kwota należna jest zaokrąglana do 10 groszy.

Aby obliczyć poziom dochodu w gospodarstwie domowym należy zsumować dochody:

  • osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawowana jest opieka
  • małżonka tej osoby
  • osoby, która wspólnie z niepełnosprawnym wychowuje dziecko
  • dzieci do ukończenia 25 roku życia, pozostających na utrzymaniu (z wyłączeniem trzech przypadków: dzieci, które są pod opieką oprawnego opiekuna, pozostających w związku małżeńskim, pełnoletnich, które wychowują już własne dziecko).

 
Wykluczenie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie zostanie przyznany jeśli osoba, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym::

  • pobiera emeryturę, rentę ( w tym rentę rodzinną z tytułu śmierci małżonka, w sytuacji gdy zbiega się ona z prawem do innego jeszcze świadczenie emerytalno-rentowego; rentę socjalną), stały zasiłek, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, świadczenie lub zasiłek przedemerytalny.
  • ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego albo świadczenia pielęgnacyjnego
  • sama posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym

Ponadto specjalny zasiłek opiekuńczy, nie zostanie przyznany, jeśli osoba niepełnosprawna, nad którą sprawowana jest opieka, została umieszczona w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce całodobowej opieki albo specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

 

Ważne zmiany w prawie od 1 stycznia 2017 r.

Do końca roku 2016, obowiązujące regulacje prawne sprawiały, że wraz ze śmiercią osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawowana była opieka, lub utrata przez nią orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, opiekun tracił prawo do wszelkich świadczeń z tego tytułu. Oznaczało to, że opiekunowie spotykali się w tej sytuacji z problem powrotu do aktywności zawodowej. w efekcie braku lub przedawnienia kwalifikacji zawodowych, wymaganych przez rynek pracy.

Wraz z 1 stycznia 2017 r. na skutek śmierci niepełnosprawnej osoby, lub utraty przez nią orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, opiekun zyskuje prawo do:

  • zasiłku dla bezrobotnych (gdy pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, albo świadczenie pielęgnacyjne, przez okres roku, w okresie 18 miesięcy, bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotny w Powiatowym urzędzie Pracy)
  • zasiłku przedemerytalnego (gdy zarejestruje się w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie później, niż w ciągu 60 dni od daty ustania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub świadczenia pielęgnacyjnego; jeśli do dnia ustania prawa do pobierania wymiennych świadczeń, pobierał je przez okres co najmniej jednego roku; ma ukończone 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn; ma prawo do emerytury, w efekcie przepracowanych 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn).

 

Jak się ubiegać o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego

Aby uzyskać specjalny zasiłek opiekuńczy należy przedstawić zaświadczenie o dochodach za okres roku kalendarzowego, poprzedzającego okres zasiłkowy. Oznacza to, że dla otrzymania świadczenia w okresie 01.11.2017-31.10.2018, należy wykazać dochody za rok 2016.

Ważną informację jest  możliwość jednoczesnego ubiegania się opiekuna o objęcie siebie oraz członków rodziny, ubezpieczeniem zdrowotnym.

W celu ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy uzupełnić odpowiedni wniosek i złożyć go w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS). Jako załączniki do składanego wniosku, należy przedłożyć:

  • dokumenty i oświadczenia, potwierdzające wysokość uzyskiwanego dochodu
  • kopię dowodu osobistego
  • zaświadczenie placówki całodobowej opieki
  • dokument, potwierdzający stopień pokrewieństwa pomiędzy opiekunem a osobą niepełnosprawną, nad którą jest sprawowana opieka
  • dokumenty, potwierdzające okresy składkowe (w przypadku ubiegania się o zgłoszenie do ubezpieczenia emerytalno-rentowego)

Całość postępowania i wydania decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego trwa do 30 dni. W przypadku negatywnej odpowiedzi opiekun ma prawo do odwołania, w terminie 14 dni od otrzymania decyzji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.