Opcje walutowe

Opcje walutowe są instrumentami finansowymi dającymi ich posiadaczom prawo do zakupu lub sprzedaży waluty po z góry ustalonym kursie w danym dniu w przyszłości. To więc umowa między nabywcą opcji, a ich wystawcą do określonego rozliczenia walutowego w przyszłości zależnego od sytuacji rynkowej.

Opcje w odróżnieniu od kontraktu forward są instrumentem asymetrycznym, a więc ich nabywca ma inne prawa niż wystawca. Nabywca ma prawa związane z ich rozliczeniem (wykonaniem). To kupujący decyduje czy chce z tego prawa skorzystać czy nie. Jednocześnie nabywca nie ma żadnych obowiązków z tytułu posiadania opcji walutowych.

Nieco inaczej jest w przypadku wystawcy opcji. Sprzedający ma obowiązki związane z ewentualnym rozliczeniem transakcji. Wystawca nie ma natomiast żadnych praw wynikających ze sprzedaży opcji, a ewentualne ich wykonanie zależy od kupującego. W przypadku zawarcia transakcji forward między dwoma stronami, obie strony mają takie same prawa i obowiązki, które wynikają z przyszłego rozliczenia transakcji. Mają one prawo i obowiązek do zakupu lub sprzedaży waluty po z góry określonym kursie w ustalonym dniu w przyszłości. W przypadku opcji walutowych prawa i obowiązki są rozdzielone – nabywca ma tylko prawa, a wystawca obowiązki związane z wykonaniem danej opcji walutowej.

Z uwagi na asymetryczność tego instrumentu finansowego oraz rozdzieleniu praw i obowiązków obu stron, nabywca opcji musi zapłacić ich wystawcy odpowiednią kwotę za przywilej posiadania praw związanych z decydowaniem o realizacji danych opcji. Jest to tzw. premia za opcje i jest ona zyskiem wystawcy z opcji za posiadanie obowiązku związanego z ich sprzedaniem. Zysk wystawcy to też koszt nabywcy. Wysokość premii (cena opcji) uzależniona jest od kilku czynników – aktualnej ceny instrumentu bazowego (waluty), ceny wykonania opcji (strike rate), czas pozostającego do wygaśnięcia opcji (długość życia opcji), stopy procentowej na rynku (stopa wolna od ryzyka) oraz zmienności instrumentu bazowego.

Walutę bazową można oczywiście kupić lub sprzedać. W przypadku kontraktów forward i spot są dwie możliwości do wyboru – daną walutę można sprzedać albo zakupić. Z uwagi na asymetryczność instrumentu finansowego jakim są opcje walutowe, tych możliwości jest cztery. Opcja CALL daje posiadaczowi prawo zakupu waluty w przyszłości po z góry ustalonym kursie. Jeśli nabywca opcji CALL ma prawo zakupić walutę, to sprzedawca opcji CALL ma obowiązek do jej sprzedaży.

Są to dwie pierwsze możliwości oraz związane z tym prawa i obowiązki. Można jednak również zakupić prawo do sprzedaży waluty. Opcja PUT daje nabywcy prawo do sprzedaży waluty w przyszłości po z góry ustalonym kursie, a więc wystawca opcji PUT ma obowiązek do zakupu tej waluty. Wymienione możliwości na pierwszy rzut oka nie są zbyt łatwe, ale wyczerpują wszystkie warianty związane z asymetrycznością instrumentu finansowego jakim są opcje walutowe. Okazuje się, że opcje walutowe są dużo lepszym instrumentem zabezpieczającym niż kontrakt forward.