Konkurencja monopolistyczna

Konkurencja monopolistyczna – definicja, historia teorii

 

Konkurencja monopolistyczna to forma rynku, którą można określić jako wyjątkowo specyficzną. Powstaje bowiem ze scalenia w jedno dwóch zupełnie różnych struktur – tak zwanej doskonałej konkurencji (czyli innymi słowy wolnej konkurencji) oraz monopolu. Teoria ta powstała dzięki pracy umysłowej dwojga wybitnych ekonomistów – Edwarda R. Chamberlina, który jest autorem tej koncepcji, a także Joan Robinson, której zawdzięczamy jej udoskonalenie.

Trzeba zaznaczyć, że sytuacja na rynku rzadko pasuje wyłącznie do doskonałej konkurencji albo samego monopolu. Natomiast sytuacja mieszana, w której dana firma funkcjonuje w rzeczywistości gospodarczej, w której istnieją zarówno cechy rynkowe wpasowujące się w doskonałą konkurencję, jak i te odpowiadające monopolowi jest dużo bardziej powszechna. Dlatego warto wiedzieć więcej na ten temat, ponieważ istnieje spora szansa, że ten zasób wiedzy może przydać się w praktyce.

 

Szczegółowe założenia koncepcji

 

Istotą koncepcji są następujące twierdzenia:

– Rynek jest zapełniony wielką liczbą produktów o takich samych właściwościach i przeznaczeniu, które możemy z powodzeniem zastąpić innymi – substytutami. Na rynku monopolistycznym handluje się więc wyłącznie różnego rodzaju produktami substytucyjnymi, a dla konsumenta nie ma żadnego znaczenia, jakiej marki produkt nabywa, może to być zarówno produkt marki X, jak i Y, nie przywiązuje do tego wagi, a jego kolejny wybór produktu z tej samej półki może, ale nie musi być konsekwentny.

– Firmy i produkty z łatwością mogą zarówno trafić na rynek, jak go opuścić. Stwarza to poważne zagrożenie – każdy przedsiębiorca może zająć się produkcją i wprowadzeniem na rynek każdego produktu bez żadnych konsekwencji prawnych. Państwo nie angażuje się w sytuację panującą na rynku -nie narzuca żadnych opłat dla przedsiębiorców, w tym także podatków, ale też nie dofinansowuje prężnie działających i funkcjonujących w kraju firm, które tym samym przyczyniają się do znacznego napędzania jego gospodarki. Nie istnieją żadne ograniczenia co do ilości wprowadzanych przedmiotów, jest ona zupełnie dowolna.

 

Jednak tym co sprawia, że ta teoria jest całkowicie inna od całej reszty jest mniemanie obu wyżej wymienionych typów podmiotów – i kupujących i sprzedających, że poszczególne, jednostkowe decyzje pozostają bez większego wpływu na kształtowanie się wartości cenowej poszczególnych towarów. Według tej koncepcji na rynku istnieje tak ogromna liczba zarówno nabywców jak i sprzedawców, że w rezultacie znaczenie ekonomiczne każdego podmiotu jest niemalże minimalne.