Kim jest konsument – definicja

Ustawodawca zdefiniował konsumenta jako osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej, która nie jest bezpośrednio związana z jej działalnością zawodową czy gospodarczą. Wynika z tego, że konsumentem może być tylko osoba fizyczna, która dokonuje czynności prawnej. Czynność ta pozostaje w relacji z rolą społeczną tej osoby, a adresatem oświadczenia woli jest przedsiębiorca.

Konsumentem może być jedynie osoba fizyczna. Konsumentem nie są więc osoby prawne (spółdzielnie, stowarzyszenia, fundacje, partie , spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne i kapitałowe) ani jednostki organizacyjne, które osobami prawnymi nie są, a którym ustawa przyznaje zdolność prawną (tzw. ułomne osoby prawne). Osoba fizyczna musi dokonywać czynności prawnej, zwykle takiej, która ma dwie strony i jest odpłatna np. umowa sprzedaży. Warto jednak pamiętać, że czynność może być także jednostronna np. odstąpienie od umowy.

Poza tym czynność ta musi pozostawać w określonej relacji z rolą społeczną tej osoby. Brak bezpośredniego związku pomiędzy dokonaną przez dany podmiot czynnością prawną a jego działalnością zawodową lub gospodarczą to kryterium najbardziej charakterystyczne dla pojęcia konsumenta. Działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz rozpoznawanie, poszukiwanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany. Nie ma więc działalności gospodarczej, tam gdzie nie pojawia się motyw zysku. Umowa konsumencka z reguły zmierza do zaspokojenia potrzeb prywatnych danego podmiotu, jego rodziny i znajomych oraz zapewniać ma funkcjonowanie gospodarstwa domowego. Inaczej więc wygląda np. zakup komputera do użytku domowego, a inaczej gdy będzie on wykorzystywany podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Problematyczna jest sytuacja, gdy zakupiony sprzęt wykorzystywany będzie w dwóch celach jednocześnie.

Warto więc pamiętać, że wystawienie faktury VAT z podaniem danych przedsiębiorstwa kupującego oraz jego numeru NIP nie jest jednoznacznym sygnałem świadczącym o jego statusie przedsiębiorcy, ale może okazać się bardzo pomocne podczas ustalania statusu kupującego. Na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług,faktury mogą być bowiem wystawiane także na rzecz osób fizycznych, które nie prowadzą własnej działalności gospodarczej. Rozwiązaniem problemu wynikającego ze statusu prawnego kontrahenta może być zamieszczenie na stronie internetowej sklepu formularza, który wymuszałby na kupującym oświadczenie czy jest on konsumentem czy nie i czy dany zakup związany jest bezpośrednio w jakikolwiek sposób z jego działalnością zawodową czy gospodarczą.

Adresatem oświadczenia woli jest przedsiębiorca. Ustawodawca określił więc, że drugą stroną umowy jest zawsze podmiot profesjonalny, a więc w tym przypadku przedsiębiorca. Warto pamiętać, że przedsiębiorca w rozumieniu Kodeksu Cywilnego to osoba fizyczna, prawna lub ułomna osoba prawna, która prowadzi we własnym imieniu działalność zawodową bądź gospodarczą.