Deklaracja wekslowa

Deklaracja wekslowa jest dokumentem opisującym stosunek prawny, który jest podstawą wystawienia weksla (m.in. wskazuje na fakt zaciągnięcia pożyczki). W sytuacji, gdy wierzyciel wypełni weksel in blanco w sposób nieuczciwy na kwotę, która przewyższa sumę pożyczki, to dłużnik posiadający deklarację wekslową, może szybko udowodnić przed sądem jaka była jej rzeczywista wielkość. Deklaracja wekslowa chroni więc przede wszystkim dłużnika przed nieuczciwym wierzycielem.

Weksel z kolei jest dokumentem, w którym dłużnik przyznaje się do swojego długu. Daje on wierzycielowi uprawnienia o charakterze procesowym podczas dochodzenia swoich roszczeń przed sądem. Otwiera bowiem drogę szybkiego i stosunkowo taniego postępowania nakazowego. Weksel najczęściej wystawia się w sposób blankietowy, a więc z pozostawieniem wolnego miejsca na wpisanie przez wierzyciela realnej sumy zadłużenia. W przypadku wzięcia pożyczki czy zakupu towaru z odroczonym terminem płatności nigdy nie wiadomo w jakiej części dany dług zostanie spłacony. Weksel wystawiony w ten sposób nazywa się wekslem in blanco. Jeśli dłużnik musi podpisać taki dokument powinien tez zadbać o sporządzenie deklaracji wekslowej.

Deklaracja wekslowa chroni dłużnika przed nieuczciwym wypełnienie weksla, tylko i wyłącznie wówczas, gdy praw wynikających z weksla dochodzi pierwszy wierzyciel, a więc osoba, która weksel otrzymała. Natomiast jeśli puszcza on nierzetelnie wypełniony weksel w obieg i nabywa go osoba trzecia, która działa w dobrej wierze, wówczas zobowiązanie z weksla staje się tzw. zobowiązaniem abstrakcyjnym, a więc oderwanym od stosunku prawnego, w oparciu o który doszło do wystawienia danego weksla. Przeciw takiej osobie, jeśli weksel nabyła w dobrej wierze, nie można podnosić żadnych zarzutów odnośnie np. tego, że kwota na wekslu została zawyżona lub nie było podstaw do jego wypełnienia. Obowiązujące obecnie w Polsce przepisy mają bowiem na celu bezwzględną ochronę nabywców weksli, którzy działali w dobrej wierze.

Należy pamiętać, że dłużnik podpisujący weksel in blanco, powinien nie tylko zadbać o wręczenie mu deklaracji wekslowe, ale również o to, aby na tym dokumencie znalazła się informacja odnośnie braku możliwości do zbywania danego weksla osobom trzecim. Wzmiankę taką zwykle zamieszcza się poprzez przekreślenie słów „na zlecenie” bądź poprzez wprowadzenie zapisu ” zapłacę Janowi Nowakowskiemu, ale nie na jego zlecenie”.

Tym samym, dopóki praw wynikających z weksla dochodzić będzie pierwszy uprawniony, a więc pierwszy wierzyciel, dopóty podpisujący weksel ma prawo podnoszenia w stosunku do niego ewentualnych zarzutów dotyczących stosunku cywilnoprawnego w oparciu, o który doszło do wystawienia danego dokumentu (np. że pożyczka została już wcześniej spłacona, że dana szkoda nie powstała, że jej wysokość była znacznie mniejsza, że wierzyciel sam przyczynił się do powstania danej szkody itd.). Jest to równoznaczne z prawem dłużnika do ubiegania się o obniżenie wartości zobowiązania finansowego.